205 lat Łodzi przemysłowej. Tak rodziła się Ziemia Obiecana

  • kategoria:
  • Aktualności
  • Tożsamość i tradycja
  • Łódź w historii

30 stycznia 1821 roku to jedna z najważniejszych dat w historii naszego miasta. Wtedy to oficjalnie Łódź została wpisana na listę osad fabrycznych. Stało się to za sprawą Rajmunda Rembielińskiego, okrzykniętego później twórcą Łodzi przemysłowej.

Biała Fabryka/fot. Archiwum UMŁ
7 zdjęć
ZOBACZ
ZDJĘCIA (7)

Wszystko zapoczątkował memoriał z 1 września 1820 roku, według którego wytypowano w Królestwie Polskim miasta rządowe, do których miano kierować osadników przemysłowych. Miały one być przygotowane na ich przyjęcie pod względem gospodarczym i administracyjnym. Osadnicy mieli dostać również za darmo drzewo z lasów państwowych na budowę domów. Na realizację tego zadania przyznano kapitał 60 000 tysięcy złotych, z którego miały być udzielane.

Memoriał Rajmunda Rembielińskiego wpłynął 10 września do Rady Administracyjnej, a zatwierdzony został osiem dni później. I właśnie z datą 18 września 1820 roku ukazało się postanowienie namiestnika Józefa Zajączka o wyznaczeniu kilku miast na osady fabryczne i zapewnienie osadnikom pomocy ze strony państwa. Obiecano sporządzić plany, wydzielić działki oraz wydzierżawić je za czynsz wieczysty po 6 latach wolnizny. Młyny miały być przerobione na folusze oraz zakładane cegielnie. Bezpłatnie przydzielane osadnikom drewno miało pochodzić z państwowych lasów. Miasta wytypowane przez Komisję Rządową Spraw Wewnętrznych i Policji miały być urządzone jako osady fabryczne, czyli po sporządzeniu planów i rozparcelowaniu części gruntów miano oddać rękodzielnikom place za czynsz wieczysty płacony po 6 latach wolnych.

30 stycznia 1821 roku komisja rządowa upoważniła Rajmunda Rembielińskiego do urządzenia osad sukienniczych w Zgierzu, Łodzi, Podrzeczu i Gostynie. Jednocześnie zezwolono mu na korzystanie z wszelkich prerogatyw wynikających z postanowienia namiestnika.  

Rajmund Rembieliński odbył przynajmniej dwa objazdy terenu m.in. w styczniu 1821 roku. W czerwcu zlecił Filipowi de Viebigowi wytyczenia osady sukienniczej w Łodzi. Osobiście narysował linie rozgraniczenia osad, wydał zalecenia, co do kierunku i szerokości ulic. Wielkości działek, lokalizacji i ekwiwalentu za grunta prywatne.

W ten sposób na dobre rozpędziła się machina późniejszego sukcesu Łodzi przemysłowej.

Więcej informacji:

Początek wielkiej Łodzi - Łódź Rembielińskiego: Urząd Miasta Łodzi